Antrepoda Eşya Devri: Malı Gümrüklemeden Satmak, 5 İş Günü Kuralı ve Belgeler

İthal ettiğiniz bir parti antrepoda beklerken alıcı bulmanız mümkündür: Rize'deki bir toptancı, Samsun'daki bir üretici ya da malı yurt dışına götürecek bir tüccar. Bu durumda malı önce gümrükleyip vergisini ödemek, sonra satmak zorunda değilsiniz. Gümrük mevzuatı, antrepodaki eşyanın serbest dolaşıma girmeden satış yoluyla devredilmesine izin verir. Bu yazı antrepoda eşya devri sürecini, gereken belgeleri, 5 iş günü kuralını ve sık yapılan hataları anlatır. Somut işleminizde son değerlendirme gümrük müşavirinize ve ilgili gümrük idaresine aittir; buradaki çerçeve genel bilgilendirmedir.

Antrepoda eşya devri nedir?

Antrepo rejimindeki eşya, beyannameyi veren kişi adına kayıtlıdır. 4458 sayılı Gümrük Kanunu md. 93, kullanıcıyı "eşyanın antrepo rejimi beyanında bulunan kişi veya bu kişinin hak ve yükümlülüklerinin devredildiği kişi" olarak tanımlar. Yani hak ve yükümlülüklerin başka birine geçebileceği kanunun kendisinde öngörülmüştür.

Usulü ise Gümrük Yönetmeliği md. 333 düzenler: gümrük antrepolarında depolanan eşya satış suretiyle başkasına devredilebilir. Mal fiziken aynı rafta kalır, değişen şey mülkiyet ve gümrük karşısındaki sorumluluktur.

Pratikte devir şu durumlarda işe yarar:

• Toptan alıp parça parça satan ithalatçı: Bir partiyi tek seferde getirip bölgedeki alıcılara antrepoda satar; her alıcı kendi payını kendi adına gümrükler.

• Alıcısı sonradan belli olan yük: Mal yoldayken veya depoya girdikten sonra alıcı netleşir.

• Yeniden ihracat: Alıcı malı Türkiye'de kullanmayacaksa, devirden sonra ihracat veya transit yoluna gidebilir. Bu senaryo için transit ticaret ve re-export rehberine bakın.

5 iş günü kuralı: devirden sonra ne yapılmalı?

Yönetmelik md. 333/3-a, devredilen her eşya için beş iş günü içinde devralanın şu iki yoldan birini seçmesini ister:

Eşyayı gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutmak (örneğin serbest dolaşıma giriş beyannamesi vermek, ihraç etmek), ya da

Eşya için kendi adına yeni bir antrepo beyannamesi vermek ve malı antrepoda bekletmeye devam etmek.

Bu süre geçirilirse devralana, aşılan her gün için Gümrük Kanunu md. 241/1 uyarınca usulsüzlük cezası uygulanır. Ceza tutarı her yıl güncellendiği için burada rakam vermiyoruz.

Sürenin ne zaman başladığı da önemlidir. Bakanlığın 2017 tarihli talimatına göre beş iş günü, satış faturasının düzenlendiği tarihten itibaren hesaplanır. Bu yüzden faturayı, devralan tarafın beyanname hazırlığı bitmeden kesmek gereksiz risk yaratır.

Uygulamada devralan adına verilen yeni antrepo beyannamesi 7171 rejim kodu ile tescil edilir. Kod ve beyan detaylarını gümrük müşavirinizle teyit edin.

Adım adım antrepoda devir süreci

1. Stok ve beyanname bilgisini netleştirin

Devredilecek malın hangi antrepo beyannamesine, hangi kaleme ait olduğunu ve o kalemden kaç adet, kaç kap ve kaç kilo devredileceğini belirleyin. Antrepo işleticisi kayıtları Kanun md. 99 gereği tutar; devir de bu kayıtta işlenir. Yanlış kalem seçimi, stok kaydını bozan en yaygın hatadır.

2. Hukuki engel olmadığını kontrol edin

Yönetmelik md. 333/2'ye göre mal üzerinde haciz veya ihtiyati tedbir gibi devri önleyen bir engel varsa, bu durum çözülmeden işlem yapılmaz. Alıcı tarafsanız bunu satıcıdan yazılı olarak teyit etmeniz faydalıdır.

3. Devir faturasını doğru düzenleyin

Satıcı, devralana devir faturası keser. Sektör rehberlerinde faturada veya ekli bilgi notunda şu bilgilerin yer alması önerilir:

• Antrepo beyannamesinin numarası ve tarihi,

• Devredilen kalemler ve her kalemden devredilen miktar,

• Kap adedi ve ağırlık,

• Malın antrepoda devredildiğine ve 5 iş günü kuralına ilişkin açıklama.

Faturayı firmanın veya gümrük müşavirinin kurumsal kanalıyla antrepo işleticisine iletin.

4. Antrepo kaydı güncellenir, gerekirse ayrıştırma yapılır

İşletici, devreden kaydından düşüm yapıp devralan adına yeni yük kaydı açar. Kısmi devirde malın fiziken ayrılması, etiketlenmesi veya başka bir adrese taşınması gerekebilir. Bu tür işlemler elleçleme niteliğindedir ve Kanun md. 102 çerçevesinde gümrük idaresinin izniyle yapılır. Ayrıntı için antrepoda elleçleme yazısına bakın.

5. Devralan beyanını verir ve belgeleri ibraz eder

Yönetmelik md. 333/3-b'ye göre devir belgeleri, devralanın yeni beyannamesi sırasında gümrük idaresine sunulur. Beyan türleri ve ekleri gümrük beyanı ile antrepo ilişkisi yazısında anlatılıyor.

Sorumluluk kime geçer?

Devirle birlikte gümrük vergileri ve para cezaları dahil eşyaya ilişkin hukuki sorumluluklar devralana geçer (md. 333/3-b). Bu, alıcı açısından iki şey demektir:

• Malın beyan edilen miktar ve niteliğe uygun olduğunu devirden önce kontrol edin. Sayım farkı veya hasar şüphesi varsa hasarlı ve eksik eşya rehberindeki adımları izleyin.

• Depolama ücretlerinin devir tarihine kadar ve sonrasında kime ait olduğunu satış sözleşmesinde açıkça yazın.

Ayrıca md. 333/3-c'ye göre devralınan eşya, yeni bir antrepo beyannamesi verilmeden ikinci kez devredilemez. Aksi halde her bir devralana ayrı ayrı usulsüzlük cezası uygulanır. Zincirleme satış planlıyorsanız her halkada yeni beyanname gerekir.

Özel antrepoda ve geçici depolamada durum farklıdır

Antrepo tipleri Gümrük Yönetmeliği md. 328–329'da düzenlenir: genel antrepolar A, B ve F, özel antrepolar C, D ve E tipidir. Ayrıntı antrepo tipleri yazısında yer alıyor.

Özel antrepoda devir daha sıkıdır. Yönetmelik md. 333/4'e göre özel antrepodaki eşyanın devri, eşyanın devirden sonra beş iş günü içinde gümrükçe onaylanmış bir işlemle antrepodan çıkarılması şartıyla kabul edilir. Çıkarılmazsa hem işleticiye hem devralana ayrı ayrı ceza uygulanır. Yani özel antrepoda "devret ve beklet" seçeneği yoktur; malı devraldıktan sonra bekletmek isteyen alıcı için genel antrepo daha uygundur.

Henüz antrepo rejimine alınmamış, geçici depolama yerindeki eşyanın devri için Yönetmelik md. 96 ayrı bir çerçeve çizer. İki statünün farkı geçici depolama ile antrepo farkı yazısında anlatılıyor.

Vergi ve kıymet açısından bilinmesi gerekenler

KDV: 3065 sayılı KDV Kanunu md. 16/1-c, gümrük antrepo rejimi hükümlerinin uygulandığı malları KDV'den istisna eder. Antrepoda, mal serbest dolaşıma girmeden yapılan satış bu kapsamda değerlendirilir. İthalat KDV'si ise devralan malı serbest dolaşıma soktuğunda doğar. Faturalama şeklini mali müşavirinizle netleştirin.

Gümrük kıymeti: Bakanlığın 2023 tarihli talimatına göre, mal Türkiye'ye gelirken henüz bir satış yoksa ve satış antrepodayken gerçekleşmişse, gümrük kıymetinde antrepodaki bu satışın bedeli dikkate alınır. Devir bedelinin gerçeği yansıtması bu yüzden önemlidir.

Solvent ve baz yağ: Bu ürünlerin, devralan tarafından serbest dolaşıma sokulacaksa satış yoluyla devrine kural olarak izin verilmez (md. 333/1). Md. 333/5'te sayılan koşulları taşıyan devralanlar için istisna vardır.

Sık sorulan sorular

Antrepodaki malı vergisini ödemeden satabilir miyim?

Evet. Gümrük Yönetmeliği md. 333, antrepodaki eşyanın satış yoluyla devrine izin verir. Vergiler, malı serbest dolaşıma sokan devralan tarafından ödenir.

Devirden sonra mal antrepoda kalabilir mi?

Genel antrepoda kalabilir; ancak devralanın beş iş günü içinde kendi adına yeni antrepo beyannamesi vermesi gerekir. Özel antrepoda ise mal beş iş günü içinde antrepodan çıkarılmalıdır.

5 iş günü ne zaman başlar?

Bakanlık talimatına göre başlangıç, satış faturasının düzenlendiği tarihtir.

Malın bir kısmını devredebilir miyim?

Evet; devir kalem ve miktar bazında yapılabilir. Fiziki ayrıştırma gerekiyorsa gümrük idaresinden elleçleme izni alınır.

Devralan firma yurt dışındaysa ne olur?

Yurt dışındaki alıcıya devir ve sonrasında yeniden ihracat mümkündür; ancak beyan ve temsil şekli işlemden işleme değişir. Bu senaryoyu gümrük müşavirinizle önceden planlayın.

Sonuç

Antrepoda eşya devri, ithalatçının malı gümrüklemeden satmasını, alıcının da vergiyi kendi kullanım anına ertelemesini sağlar. Kuralı basittir ama süreye sıkı bağlıdır: doğru kalem bilgisiyle kesilmiş fatura, beş iş günü içinde yeni beyan ve güncellenmiş antrepo kaydı. Antrepo masraf kalemleri ve kalış süresi için antrepo rejimi rehberine bakabilirsiniz.

Trabzon'da antrepoda devir planlıyorsanız antrepo hizmetleri ve gümrük ve lojistik sayfalarından kapsamı inceleyin. Vergileri ödenmiş, serbest dolaşımdaki mal için gümrüklü statü gerekmez; bu ihtiyaç için Trabzon depo kiralama sayfasına bakın. Sorularınız için iletişim formunu kullanabilir, 0531 662 11 99 numarasını arayabilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz. Adres: Gözalan, 61180 Ortahisar/Trabzon.

---

Kaynaklar

• 4458 sayılı Gümrük Kanunu md. 93 (antrepo rejimi, işletici ve kullanıcı tanımı), md. 99 (antrepo kayıtları), md. 102 (mutat elleçleme), md. 241/1 (usulsüzlük cezası).

• Gümrük Yönetmeliği md. 96 (geçici depolama yerindeki eşyanın devri), md. 328–329 (genel ve özel antrepo tipleri), md. 333 (antrepolardaki eşyanın başkasına devri).

• 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu md. 16/1-c.

• T.C. Ticaret Bakanlığı Gümrük Rehberi, "Antrepoya koyduğunuz eşyayı başkasına devredebilir misiniz?" sayfası; Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün 10.04.2017 tarihli (devirde 5 iş gününün başlangıcı) ve 07.09.2023 tarihli (devirde kıymet tespiti) yazıları; UTİKAD, "Antrepo ve Geçici Depolama Yerlerinde Eşyanın Devir İşlemlerine İlişkin Rehber" (Eylül 2025).