Gümrük

İthal Malı Antrepodan Parça Parça Çekebilir miyim? Kısmi Gümrükleme Rehberi

7 dk1206 kelime
Antrepoda raflardan tek bir koli paletini indiren forklift ve tabletle kayıt kontrolü yapan görevli (temsili görsel)

Konteyner geldi ama malın hepsine aynı anda ihtiyacınız yok mu? İthal ürünü Trabzon'da antrepoda tutup satıldıkça parti parti gümrüklemenin adımları, vergisi ve dikkat noktaları.

Evet. Antrepo rejimine aldığınız ithal malın tamamını bir seferde gümrüklemek zorunda değilsiniz; her ihtiyaç duyduğunuzda yalnızca o kısmı serbest dolaşıma sokup kalanını antrepoda vergisiz bekletebilirsiniz. Her çekiş için ayrı bir serbest dolaşıma giriş (ithalat) beyannamesi verilir ve gümrük vergisi ile KDV sadece çekilen miktar için ödenir. Antrepoda kalış süresi esas itibarıyla sınırsız olduğu için (Gümrük Kanunu md. 101/1), malı satış hızınıza göre parti parti çıkarabilirsiniz.

Bu rehber; Trabzon ve Doğu Karadeniz'de ithal ürün satan toptancılar, distribütörler, e-ticaret satıcıları, yedek parça bayileri ve şantiyesine malzemeyi aşama aşama getiren inşaat firmaları için hazırlandı. Metin genel bilgilendirmedir; kendi işleminizi gümrük müşavirinizle planlayın.

Parça parça gümrükleme kimin işine yarar?

Tek konteyner veya tek parti mal geldiğinde tamamını aynı gün gümrüklemek, büyük bir vergi ve KDV ödemesini birden yapmak demektir. Şu durumlarda kısmi çekiş nakit akışını rahatlatır:

  • Toptancı ve distribütörler: Mal sezon boyunca bayilere dağıtılacaksa, satılan kadarını gümrükleyip kalanı antrepoda tutmak mümkündür.

  • E-ticaret satıcıları: Pazaryerine veya kendi deponuza haftalık ihtiyaç kadar ürün çekip stoğun geri kalanının vergisini satış gerçekleştikçe ödersiniz.

  • Yedek parça ve sarf malzemesi bayileri: Çok kalemli siparişlerde hızlı dönen kalemleri önce, yavaş dönenleri sonra çekebilirsiniz.

  • İnşaat ve proje firmaları: Rize, Artvin veya Gümüşhane'deki şantiyeye malzemeyi iş programına göre aşama aşama sevk etmek, şantiyede stok ve hasar riskini azaltır.

  • Satışı kesinleşmemiş mal: Malın bir kısmı Türkiye'de, bir kısmı Gürcistan, Azerbaycan veya Orta Asya'daki alıcıya satılacaksa, yurt dışına gidecek kısmı hiç gümrüklemeden yeniden ihraç edebilirsiniz.
  • Antrepoda vergilerin neden beklediğini ve kademeli millileştirmenin mantığını antrepoda vergi erteleme rehberi yazımızda ayrıca anlattık.

    Kısmi çekişte vergi nasıl hesaplanır?

  • • Yalnızca çekilen kısım vergilendirilir. İthalatta gümrük yükümlülüğü, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinde başlar (Gümrük Kanunu md. 181/1). Antrepoda kalan mal için henüz gümrük vergisi veya ithalat KDV'si doğmaz; antrepo rejimindeki eşya KDV Kanunu md. 16/1-c kapsamında da istisnadır.

  • • Oranlar çekiş tarihine göre uygulanır. Her parti, kendi beyannamesinin tescil tarihinde yürürlükte olan vergi oranları ve ticaret politikası önlemleriyle (ilave gümrük vergisi, ek mali yükümlülük, dampinge karşı vergi gibi) hesaplanır. Bu, oranlar değişirse lehinize de aleyhinize de işleyebilir; uzun süre bekletecekseniz takip edin.

  • • Döviz kuru da çekiş tarihine göredir. Kıymet, her beyannamede o günün kuruyla Türk lirasına çevrilir.

  • • Antrepo masrafları kıymete eklenmez. Antrepo ve muhafaza masrafları, fiilen ödenen fiyattan ayrı gösterilmek şartıyla gümrük kıymetine dahil edilmez (Gümrük Kanunu md. 104/1). Faturaları buna göre ayrı tutun.
  • Maliyet kalemlerinin genel listesi için antrepo rejimi: süre ve maliyet kalemleri yazımıza bakabilirsiniz.

    Antrepodan parti parti çekiş akışı: tek antrepo beyannamesiyle giriş, her ihtiyaçta ayrı serbest dolaşıma giriş beyannamesi, vergilerin yalnızca çekilen kısım için ödenmesi ve stok kaydından düşüm (infografik)

    Adım adım: Antrepodan parti parti çekiş

  • Girişte malı ayrıştırılabilir şekilde kaydettirin. Kısmi çekişin kolay olması için çeki listesi koli veya palet bazında, ürün kodu ve ağırlığıyla hazırlanmalı. Giriş tarafındaki belge listesi için antrepo giriş belgeleri.

  • Malı antrepo rejimine alın. Trabzon Limanı'na gemiyle veya karayoluyla gelen mal, gümrük müşavirinizin vereceği antrepo beyannamesiyle antrepoya alınır. Limanda bekleme süresi denizyolunda 45 gündür (Gümrük Kanunu md. 46); kararı bu süre dolmadan verin. Liman ile antrepo arasındaki farkı geçici depolama ile antrepo farkı yazımızda anlattık.

  • Satış veya ihtiyaç planı çıkarın. Hangi kalemden, hangi ay, ne kadar çekeceğinizi kabaca belirleyin; vergiyi ve KDV'yi buna göre bütçeleyin.

  • Her çekiş için beyanname verin. Gümrük müşaviriniz çekilecek miktar için ayrı bir serbest dolaşıma giriş beyannamesi düzenler; beyanname antrepo beyannamesiyle ilişkilendirilir. Vergiler bu beyanname üzerinden tahakkuk eder ve ödenir.

  • Kontrol ve izin sonrasında malı çıkarın. Gümrük işlemleri bitip izin alınmadan antrepodan kısmen veya tamamen mal çıkarılamaz (Gümrük Kanunu md. 98). Muayene gerekirse yalnızca çekilen kısım kontrol edilir; ayrıntılar için antrepoda gümrük muayenesi ve numune alma.

  • Stok kaydını eşleştirin. Çekilen miktar antrepo stok kayıtlarından düşülür. Her çekişten sonra kendi listenizle antrepo kaydını karşılaştırın; fark varsa hemen bildirin.

  • Kalan mal için seçeneklerinizi açık tutun. Kalan kısmı sonradan gümrükleyebilir, yeniden ihraç edebilir, transitle başka ülkeye gönderebilir veya antrepodayken başka bir alıcıya devredebilirsiniz (antrepoda eşya devri, antrepodan çıkış seçenekleri).
  • Belgeler ve izinler: her çekişte neye dikkat edilir?

  • • İthalat izin ve denetimleri her partide aranır. Ürününüz CE uygunluğu, TAREKS ürün güvenliği denetimi, tarım veya sağlık kontrolü gibi bir şarta tabiyse, bu şart serbest dolaşıma girişte aranır. Belgenin hangi miktarı kapsadığını ve geçerlilik süresini çekiş planınızla birlikte kontrol edin.

  • • Menşe ve tercihli vergi belgeleri: A.TR, EUR.1 veya menşe beyanı gibi belgelerin her kısmi beyannamede nasıl kullanılacağını müşavirinizle önceden netleştirin.

  • • Paketi bozmadan çekiş daha kolaydır. Malın koli, palet veya kalem bazında ayrılabilmesi işi hızlandırır. Yeniden paketleme, etiketleme veya ayrıştırma gerekiyorsa bu işlemler gümrük izniyle elleçleme kapsamında yapılır (Gümrük Kanunu md. 102); bkz. antrepoda elleçleme işlemleri.

  • • Teminat: Antrepo rejimiyle ilgili teminat konusunu girişte netleştirin (antrepo teminatı).
  • Sık yapılan hatalar

  • • Toplu çeki listesiyle giriş yapmak: "50 koli muhtelif ürün" gibi bir kayıt, kısmi çekişte hangi kolide ne olduğunu bulmayı zorlaştırır.

  • • Vergi değişikliklerini izlememek: Uzun süre bekleyen malda oran veya ek mali yükümlülük değişebilir; büyük bir çekişten önce güncel durumu sorun.

  • • Son dakikada çekiş talep etmek: Beyanname, ödeme ve olası muayene zaman alır. Teslim tarihinizden birkaç iş günü önce süreci başlatın.

  • • Sigortayı yalnızca yolculuğa yaptırmak: Antrepoda geçecek süre de poliçede yer almalı.

  • • Hasarı sonradan fark etmek: Girişte tespit yapılmazsa sonraki çekişlerde eksik ya da hasarlı mal sorun yaratır (antrepoda hasarlı veya eksik eşya).
  • Trabzon ve Doğu Karadeniz bağlamı

    Trabzon Limanı'na gelen ithal mal, Trabzon'daki bir antrepoda bekletilip Rize, Giresun, Artvin, Gümüşhane, Ordu ve Samsun'daki müşterilere ihtiyaç oldukça gönderilebilir. Böylece her ilde ayrı stok tutmak yerine Trabzon'da tek noktadan dağıtım yapabilirsiniz. Bölgesel notlar için Rize, Giresun ve Artvin firmaları için antrepo ve Ordu, Gümüşhane ve Samsun firmaları için antrepo yazılarımıza bakabilirsiniz. Limandan depoya yük akışını Trabzon Limanı üzerinden ithalat ve ihracatta depolama yazımızda anlattık. Gümrüklenmiş, serbest dolaşımdaki mallarınız için ise Trabzon depo kiralama sayfamızı inceleyebilirsiniz.

    Sık sorulan sorular

    Antrepodaki malın bir kısmını gümrükleyip kalanını bekletebilir miyim?

    Evet. Her çekiş için ayrı serbest dolaşıma giriş beyannamesi verilir; vergiler yalnızca çekilen kısım için ödenir, kalan mal antrepo rejiminde vergisiz bekler.

    Kaç parti halinde çekebilirim, bir sınır var mı?

    Kanunda parti sayısı için genel bir sınır yoktur. Pratikte sınırı belirleyen; malın ayrılabilir olması, her beyanname için müşavirlik ve işlem maliyeti ile ürününüzün izin ve denetim şartlarıdır.

    Her partide hangi vergi oranı uygulanır?

    O partinin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinde geçerli olan oranlar ve döviz kuru uygulanır (Gümrük Kanunu md. 181/1).

    Malın bir kısmını Türkiye'de satıp kalanını Gürcistan'a gönderebilir miyim?

    Evet. Türkiye'de satılacak kısım gümrüklenir; yurt dışına gidecek kısım vergi ödenmeden yeniden ihraç veya transitle gönderilir. Bkz. transit yük Trabzon'da bekletilebilir mi?

    Antrepoda malı ne kadar süre bekletebilirim?

    Antrepo rejiminde kalış süresi esas itibarıyla sınırsızdır; gümrük idaresi gerekli gördüğü hallerde süre belirleyebilir (Gümrük Kanunu md. 101/1). Bekleme süresi uzadıkça antrepo ücretlerini de hesaba katın.

    Ak Antrepo ile stoğunuzu parti parti yönetin

    Malınız Trabzon'a ulaşmadan önce çeki listesini, tahmini bekleme süresini ve çekiş planınızı paylaşın; Trabzon'daki tesisimizde depolama ve sevk planını birlikte netleştirelim. Hizmet kapsamı için antrepo hizmetleri ve gümrük ve lojistik sayfalarına, normal depoyla farkı için gümrüklü antrepo Trabzon yazımıza göz atabilirsiniz.

    Telefon: 0531 662 11 99 · WhatsApp: wa.me/905316621199 · Adres: Gözalan, 61180 Ortahisar/Trabzon · İletişim formu

    ---

    Kaynaklar

  • • 4458 sayılı Gümrük Kanunu md. 46 (geçici depolama süresi), md. 93 vd. (antrepo rejimi), md. 98 (izinsiz kısmi veya tam çıkış yasağı), md. 101/1 (kalış süresi), md. 102 (elleçleme), md. 104/1 (antrepo masraflarının kıymete dahil edilmemesi), md. 181/1 (gümrük yükümlülüğünün başlangıcı). Metin: mevzuat.gov.tr – Gümrük Kanunu.

  • • Gümrük Yönetmeliği md. 122 (bölünmüş beyanname), md. 328–329 (antrepo tipleri: genel A, B, F; özel C, D, E).

  • • 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu md. 16/1-c (antrepo rejimi kapsamındaki eşya için istisna).