Gümrük

İthal Makineyi Gümrüklemeden Nerede Bekletirim? Trabzon'da Antrepo Rehberi

7 dk1213 kelime
Depoda ahşap kızak üzerinde koruyucu streç filmle sarılı ithal endüstriyel makine, yanında ahşap sandıklar ve forklift (temsili görsel)

Tesis hazır değil, teşvik belgesi ya da izin bekleniyor mu? İthal makine ve yedek parçayı Trabzon'da vergileri ödemeden antrepoda bekletmenin adımları, belgeleri ve dikkat noktaları.

İthal ettiğiniz makineyi hemen kullanmayacaksanız, gümrük vergisi ve KDV ödemeden bir gümrük antreposunda bekletebilirsiniz. Makine antrepo rejimindeyken bu vergiler ödenmez; tesisiniz, teşvik belgeniz ya da ithalat izniniz hazır olduğunda serbest dolaşıma giriş beyannamesi verilir ve vergiler o zaman hesaplanır (4458 sayılı Gümrük Kanunu md. 93 vd.; KDV Kanunu md. 16/1-c). Trabzon Limanı'na veya karayoluyla Trabzon'a gelen makineler için bu bekleme Trabzon'daki bir genel antrepoda yapılabilir.

Bu rehber; Doğu Karadeniz'de fabrika kuran ya da hat yenileyen üreticiler, makine ve yedek parça bayileri, enerji, maden ve inşaat projelerine ekipman getiren firmalar ve makineyi komşu ülkelere satacak dış ticaret şirketleri için hazırlandı. Metin genel bilgilendirmedir; kendi işleminiz için gümrük müşavirinizle birlikte karar verin.

Makineyi neden antrepoda bekletmek istersiniz?

İthal makinede sorun çoğu zaman makinenin kendisi değil, zamanlamadır. Makine limana geldiğinde aşağıdakilerden biri henüz hazır olmayabilir:

  • Tesis veya şantiye hazır değil. Bina, temel ya da enerji bağlantısı gecikti; makineyi peşin vergi ödeyip normal bir depoda bekletmek nakit akışını zorlar.

  • Yatırım teşvik belgesi bekleniyor. Teşvik kapsamındaki gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescilinde teşvik belgesi ve ithal makine-teçhizat listesinin ibrazına bağlıdır. Belge çıkmadan serbest dolaşıma giriş beyannamesi verilirse muafiyetten yararlanılamayabilir.

  • Kullanılmış veya yenileştirilmiş makine izni bekleniyor. İthalat Rejimi Kararı md. 7'ye göre kullanılmış ve yenileştirilmiş eşyanın ithali izne tabidir; ilgili ithalat tebliğine göre bu izin, eşya serbest dolaşıma girerken gümrük beyannamesinin tescilinde aranır.

  • Makine stok için getirildi. Bayi veya distribütörseniz, makineyi ve yedek parçaları satış oldukça antrepodan kısım kısım çekebilir, vergiyi yalnızca çektiğiniz kısım için ödersiniz.

  • Makine Türkiye'de kalmayabilir. Alıcı Gürcistan, Azerbaycan, Orta Asya veya başka bir ülkedeyse makine antrepodan transit ya da yeniden ihracatla çıkabilir. Seçenekler için antrepodan çıkış seçenekleri yazımıza bakabilirsiniz.
  • Vergiler ne zaman ödenir, beklemenin süresi var mı?

  • • Süre: Gümrük Kanunu md. 101/1'e göre eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresi sınırsızdır; gümrük idaresi gerekli gördüğü hallerde süre belirleyebilir. Genel antrepoda uzun süre bekleyen eşyanın takibini bırakmayın.

  • • Vergiler: Gümrük vergisi ve ithalde KDV, makine serbest dolaşıma girdiğinde, beyannamenin tescil tarihindeki unsurlara göre hesaplanır. Uzun beklemede döviz kuru ve oran değişikliklerinin maliyeti etkileyebileceğini hesaba katın.

  • • Antrepo masrafları: Gümrük Kanunu md. 104/1'e göre antrepo masrafları ve antrepoda muhafaza masrafları, ödenen veya ödenecek fiyattan ayrı gösterilmeleri şartıyla gümrük kıymetine dahil edilmez.

  • • Önce limandaki süre: Deniz yoluyla gelen eşyaya özet beyandan itibaren 45 gün, diğer yollarla gelen eşyaya 20 gün içinde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım belirlenmelidir (Gümrük Kanunu md. 46). Antrepo kararını bu süre dolmadan verin.
  • Vergi ertelemenin finansal tarafını antrepoda vergi erteleme rehberinde ayrıntılı anlattık.

    İthal makinenin limandan antrepoya ve tesise yolculuğu: varış, antrepo beyannamesi, bekleme sırasında koruma, izin ve teşvik hazırlığı, serbest dolaşım veya yeniden ihracat (infografik)

    Adım adım: İthal makine Trabzon'da antrepoya nasıl konur?

  • Sipariş verirken planlayın. Makinenin ölçüsü, brüt ağırlığı, ambalaj tipi, kaldırma noktaları ve GTİP bilgisini önceden çıkarın. Bu bilgileri antrepoyla paylaşarak makinenin tesise giriş, indirme ve yerleştirme açısından uygun olup olmadığını sevkiyattan önce teyit edin.

  • Belgeleri hazırlayın. Ticari fatura, konşimento veya CMR, çeki listesi (paket bazında ölçü, ağırlık ve seri numarası), menşe belgesi ve varsa teknik doküman. Ayrıntılı liste: antrepo giriş belgeleri.

  • Varış ve antrepoya sevk. Trabzon Limanı'na gelen konteyner veya açık yük, gümrük gözetiminde antrepoya taşınır. Liman tarafındaki akışı Trabzon Limanı ithalat-ihracat depolama yazımızda adım adım anlattık.

  • Antrepo beyannamesi ve teminat. Gümrük müşaviriniz antrepo beyannamesini verir; vergiler için gerekli teminat konusu netleştirilir. Bkz. antrepo teminatı.

  • Girişte tespit yapın. Sandık ve ambalajın durumu fotoğraflanır, paket sayısı ve markalar çeki listesiyle karşılaştırılır. Hasar veya eksik varsa hemen kayda geçirin: antrepoda hasarlı veya eksik eşya.

  • Bekleme süresince koruyun. Gümrük Kanunu md. 102 kapsamındaki elleçleme işlemleriyle (ambalaj onarımı, koruyucu bakım, ayrıştırma gibi) eşyanın korunması mümkündür; bu işlemler izne tabidir. Bkz. antrepoda elleçleme işlemleri.

  • Çıkış yolunu seçin. Teşvik belgesi veya izin hazır olduğunda serbest dolaşıma giriş beyannamesi verilir; alıcı yurt dışındaysa transit ya da yeniden ihracat yapılır. Makine antrepodayken satılacaksa antrepoda eşya devri yolu da vardır.
  • Teşvik belgesi bekleyenler için iki yol

    Antrepoda bekletmeTeminatlı ithalat
    Ne zaman?Belge süreci belirsiz, makine hemen kurulmayacakMakine hemen kurulmalı, teşvik başvurusu yapılmış
    VergiSerbest dolaşıma girişte, belgeye göreMuaf tutulacak vergiler kadar teminat verilir
    SüreAntrepoda süre esasen sınırsızTeminat bir defada en fazla 6 ay; uzatma başvurusu gerekir
    RiskAntrepo ve sigorta maliyetiSüre kaçırılırsa teminat irat kaydedilebilir

    Teminatlı ithalat, teşvik belgesine başvurulmuş ancak belge henüz düzenlenmemiş yatırımlar için ilgili Bakanlık görüşüyle uygulanan bir yoldur (Gümrük Genel Tebliği (Yatırım Teşvik) Seri No: 9, md. 7). Hangisinin size uygun olduğunu teşvik danışmanınız ve gümrük müşavirinizle birlikte değerlendirin.

    Makine bir proje için geçici olarak getiriliyor ve iş bitince yurt dışına geri gidecekse, geçici ithalat rejimi de (Gümrük Kanunu md. 128 vd.) ayrıca değerlendirilmelidir.

    Ağır ve hacimli makinede sık yapılan hatalar

  • • Ambalajı sadece yolculuğa göre seçmek: Karadeniz'in nemli ikliminde uzun beklemede korozyon riski artar. Deniz tipi ambalaj, nem alıcı ve koruyucu film için tedarikçinizle önceden konuşun.

  • • Çeki listesini eksik bırakmak: Seri numarası ve parça listesi olmayan yükte kısmi çekiş, sayım ve muayene uzar. Gerekirse antrepoda gümrük muayenesi aşamasını da düşünün.

  • • Sigortayı netleştirmemek: Antrepoda bekleme süresince makinenin kimin poliçesiyle ve hangi limitle sigortalı olduğu yazılı olmalıdır.

  • • Kararı son güne bırakmak: 45 günlük süre dolmak üzereyken yer arandığında seçenekler daralır.
  • Doğu Karadeniz firmaları için Trabzon

    Rize, Giresun, Artvin, Gümüşhane ve Ordu'daki çay, fındık ve gıda işleme tesisleri, enerji ve maden projeleri ile inşaat firmaları makine ve yedek parçayı sıkça Trabzon Limanı üzerinden getirir. Makineyi Trabzon'da antrepoda bekletmek, tesis hazır olduğunda kısa bir karayolu sevkiyatıyla şantiyeye ulaştırmayı kolaylaştırır. Bölgeye özel notlar için Rize, Giresun ve Artvin ile Ordu, Gümüşhane ve Samsun yazılarımıza bakın. Gümrüksüz, serbest dolaşımdaki eşya için ise Trabzon depo kiralama sayfamızı inceleyebilirsiniz.

    Sık sorulan sorular

    İthal makineyi gümrüklemeden ne kadar süre antrepoda bekletebilirim?

    Gümrük Kanunu md. 101/1'e göre antrepoda kalış süresi esas itibarıyla sınırsızdır; ancak gümrük idaresi gerekli gördüğünde süre belirleyebilir. Uzun süreli beklemede eşyanızın takibini sürdürün.

    Teşvik belgem çıkmadan makine geldi, muafiyeti kaybeder miyim?

    Makineyi serbest dolaşıma sokmadan antrepoda bekletirseniz, beyannameyi teşvik belgesi ve makine-teçhizat listesi hazır olduğunda verebilirsiniz. Makine hemen gerekiyorsa teminatlı ithalat yolu değerlendirilebilir.

    Yedek parçaları tek seferde gümrüklemek zorunda mıyım?

    Hayır. Antrepoya konan eşya ihtiyaç oldukça kısım kısım serbest dolaşıma sokulabilir; vergiler yalnızca çekilen kısım için ödenir.

    Kullanılmış makine ithalatında antrepo işe yarar mı?

    Kullanılmış veya yenileştirilmiş makinenin ithali izne tabidir ve izin serbest dolaşıma girişte aranır. İzin süreci devam ederken makinenin antrepoda beklemesi bir seçenek olabilir; uygulamayı gümrük müşavirinizle teyit edin.

    Makinem antrepoda beklerken satıp yurt dışına gönderebilir miyim?

    Evet; antrepodaki eşya devredilebilir ve transit ya da yeniden ihracatla Türkiye dışına çıkarılabilir. Hangi yolun uygun olduğu alıcının ülkesine ve sözleşmeye göre değişir.

    Ak Antrepo ile planlayın

    Makineniz yola çıkmadan önce ölçü, ağırlık ve ambalaj bilgilerini paylaşın; Trabzon'daki tesisimizde bekletme için uygunluğu ve süreci birlikte planlayalım. Hizmet kapsamı için antrepo hizmetleri, gümrük ve lojistik ve depolama alanları sayfalarına göz atabilirsiniz. Gümrüklü antrepo Trabzon yazımız da normal depoyla farkı özetler.

    Telefon: 0531 662 11 99 · WhatsApp: wa.me/905316621199 · Adres: Gözalan, 61180 Ortahisar/Trabzon · İletişim formu

    ---

    Kaynaklar

  • • 4458 sayılı Gümrük Kanunu md. 46 (45/20 gün), md. 93 vd. (antrepo rejimi), md. 101 (kalış süresi), md. 102 (elleçleme), md. 104 (antrepo masrafları ve gümrük kıymeti), md. 128 vd. (geçici ithalat). Metin: mevzuat.gov.tr – Gümrük Kanunu.

  • • 3065 sayılı KDV Kanunu md. 16/1-c (antrepo rejimindeki mallarda ithalat istisnası).

  • • Gümrük Yönetmeliği md. 328–329 (antrepo tipleri: genel A, B, F; özel C, D, E).

  • • Gümrük Genel Tebliği (Yatırım Teşvik) (Seri No: 9) md. 7 ve 15: mevzuat.gov.tr.

  • • Ticaret Bakanlığı, Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatı (İthalat Rejimi Kararı md. 7 ve ilgili ithalat tebliği).